• نام انگلیسی: Aspartame
• استاندارد جهانی: E951
• معروف به: شیرین‌کننده مصنوعی کم‌کالری
• کاربرد رایج: در صنایع غذایی (نوشیدنی‌های رژیمی، آدامس، محصولات کم‌کالری)، صنایع دارویی (شربت‌های دارویی، مکمل‌های غذایی)

اسپارتام چیست؟

اسپارتام یک شیرین‌کننده مصنوعی کم‌کالری است که از دو اسید آمینه، فنیل‌آلانین و اسید آسپارتیک، تشکیل شده است. این ترکیب حدود 200 برابر شیرین‌تر از شکر است و بدون افزایش کالری، طعم شیرینی مطلوبی ایجاد می‌کند.

ویژگی‌ها و مزایای اسپارتام

بدون کالری و مناسب برای رژیم‌های کم‌کالری
مناسب برای بیماران دیابتی (با تأیید پزشک)
شیرین‌کنندگی بالا با مقدار کم
بدون تأثیر بر سلامت دندان‌ها (برخلاف شکر)

کاربردها

1. صنایع غذایی:

   

   • نوشیدنی‌های رژیمی مانند نوشابه‌های بدون قند
   • آدامس و آب‌نبات‌های بدون قند
   • دسرها و شیرینی‌های کم‌کالری
   • ماست‌های رژیمی و فرآورده‌های لبنی

2. صنایع دارویی:

   • در فرمولاسیون شربت‌های دارویی برای کودکان و بیماران دیابتی
   • در مکمل‌های ورزشی و قرص‌های جویدنی

نحوه استفاده

این ماده به‌عنوان یک شیرین‌کننده در مقادیر بسیار کم استفاده می‌شود. مقدار استاندارد مصرف روزانه 40 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن است. اسپارتام در دماهای بالا تجزیه شده و خاصیت شیرین‌کنندگی خود را از دست می‌دهد، بنابراین در محصولاتی که نیاز به پخت‌وپز دارند، کاربرد کمتری دارد.

نکات ایمنی و محدودیت‌های مصرف

محدودیت برای افراد مبتلا به فنیل‌کتونوریا (PKU):حاوی فنیل‌آلانین است که این افراد نمی‌توانند آن را متابولیزه کنند.
عدم پایداری در دمای بالا: برای پخت‌وپز مناسب نیست.
حد مجاز مصرف: رعایت میزان استاندارد توصیه‌شده توسط سازمان‌های بهداشتی مانند FDA و EFSA.

نتیجه‌گیری

اسپارتام یک شیرین‌کننده مصنوعی قوی و کم‌کالری است که به‌طور گسترده در صنایع غذایی و دارویی استفاده می‌شود. این ماده به‌خصوص برای افراد دارای رژیم کم‌کالری یا دیابتی گزینه‌ای مناسب محسوب می‌شود، اما باید در مصرف آن اعتدال رعایت شود.